Author
Ons team van economen heeft de nieuwste Atradius Economic Outlook gepubliceerd. Zij wijzen op recente economische crises, van de financiële crisis van 2008 tot de economische gevolgen van de Covid-19-pandemie, de impact van de Russische invasie in Oekraïne en de Amerikaanse handelsoorlog. Tegen deze achtergrond vragen zij zich af of de afsluiting van de Straat van Hormuz na de Amerikaanse en Israëlische aanvallen op Iran wijst op een nieuwe economische omwenteling en zelfs op de mogelijkheid van stagflatie. Kortom: staat de wereld voor een nieuwe, volledige wereldwijde economische crisis?
Hun antwoord is een voorzichtig ‘nee’. Zij leggen uit dat de wereldeconomie over het algemeen in betere staat verkeert dan na de pandemie, of zelfs na de invasie van Oekraïne. Bovendien is de Straat van Hormuz weliswaar niet volledig open voor vrij varend scheepverkeer, maar er is wel sprake van beperkt verkeer en er vinden vredesbesprekingen plaats, hoe fragiel en op de proef gesteld deze ook mogen zijn.
De energieprijzen stegen fors na de verstoring van de Straat van Hormuz, maar vielen sinds de wapenstilstand gedeeltelijk terug. Toch blijft de volatiliteit groot. Deze volatiliteit heeft ongetwijfeld overal zijn weerslag op de portemonnee van consumenten en de kapitaalreserves van bedrijven, de impact wordt voorlopig echter in de hand gehouden door de AI-boom, tariefplafonds en aanhoudende fiscale steunmaatregelen van overheden in verschillende regio’s.
Wat is de groeiprognose van Atradius voor de wereldhandel?
De groei van de wereldhandel zal dit jaar naar verwachting vertragen. De uitdagingen als gevolg van de oorlogen in Iran en Oekraïne en de impact die dit heeft op de beschikbaarheid en prijs van brandstof en grondstoffen liggen hiervan aan de basis.
Interessant genoeg vindt deze vertraging echter plaats tegen de achtergrond van een sterker dan verwacht 2025 en aanhoudende vraag naar AI-gerelateerde goederen. De groei in 2025 werd grotendeels aangedreven door vooruitlopende aankopen vóór de invoering van de invoerheffingen, en we zullen dit jaar een onvermijdelijke vertraging zien doordat bedrijven hun voorraden opmaken voordat ze weer handel gaan drijven.
De handel groeide vorig jaar met 4,6%. Het is onwaarschijnlijk dat de handelsgroei dit jaar de 2% zal halen, waarna deze zich in 2027 licht zal herstellen tot ongeveer 3%.
In welke richting zal het mondiale bbp evolueren?
Onze economen voorspellen dat de mondiale bbp-groei zal vertragen van 3,0% in 2025 tot 2,4% in 2026, om vervolgens in 2027 weer aan te trekken tot 3,1%. De vertraging is grotendeels te wijten aan de oorlog in Iran en de afsluiting van de Straat van Hormuz, wat heeft geleid tot een sterke stijging van de energie- en meststofprijzen.
De impact is echter beperkt. De ernst ervan wordt grotendeels getemperd door de AI-boom, met name in de VS, evenals door maatregelen die voorkomen dat de handelsoorlog escaleert en door tekenen dat de Straat van Hormuz weer zal worden opengesteld.
Uiteraard is de bbp-groei niet overal gelijk. Geavanceerde economieën worden geconfronteerd met het vooruitzicht van een tragere groei dan opkomende economieën. De bbp-groei voor geavanceerde economieën zal naar verwachting afnemen tot 1,5%
in 2026, van 1,9% in 2025, alvorens te verbeteren tot 2,0% in 2027. De uitdagingen voor de eurozone omvatten onder meer de afhankelijkheid van geïmporteerde energie en een zwakkere groei in de verwerkende industrie. Het Verenigd Koninkrijk en Japan worden gehinderd door een lager vertrouwen en begrotingsbeperkingen.
Daarentegen blijven opkomende economieën de drijvende krachten achter de wereldwijde bbp-groei. Toegegeven, deze groei is gematigder dan in voorgaande jaren, maar niettemin wordt voor dit jaar een groei van 3,7% voorspeld en voor volgend jaar 4,2%. India is de snelst groeiende economie.
Wat zal het mondiale economische evenwicht waarschijnlijk het meest verstoren?
Het grootste risico waarmee de wereldeconomie momenteel wordt geconfronteerd, ligt in de Straat van Hormuz. Het basisscenario van dit rapport gaat uit van een geleidelijke heropening van de Straat te midden van vredesbesprekingen, ook al lijken deze momenteel bijzonder fragiel.
In een negatief scenario zou het conflict echter opnieuw escaleren en zou de Straat gesloten blijven, in ieder geval tot en met het vierde kwartaal van dit jaar. Dit zou opnieuw leiden tot hogere prijzen voor olie en gas, evenals voor belangrijke grondstoffen die van invloed zijn op producten zoals kunstmest.
Tegen de achtergrond van stijgende prijzen zouden consumenten hun uitgaven inperken of uitstellen, en zouden centrale banken het monetaire beleid wellicht moeten aanscherpen in een poging de inflatie te beteugelen. Uiteindelijk zou dit kunnen leiden tot een ‘stagflatie-plus’-scenario, waarbij de wereldeconomieën opnieuw in een recessie terechtkomen.
De overheidsuitgaven zijn in veel markten gestegen, nu regeringen maatregelen nemen om de gevolgen van stijgende energieprijzen op te vangen. Dit heeft echter onvermijdelijk een domino-effect op de overheidsschuld. België is een van de vier eurozonelanden waarvan wordt verwacht dat ze eind 2027 een schuldquote van meer dan 100% van het bbp zullen hebben. Naast België behoren ook Griekenland, Frankrijk en Italië tot de ‘100%-plus-club’. Veel hangt dan ook af van wat er de komende zes maanden in de Straat van Hormuz zal gebeuren.
Conclusie
De bovenstaande vragen geven een eerste beeld van de belangrijkste economische risico’s voor 2026 en 2027. Maar de volledige Economic Outlook gaat dieper in op de onderliggende aannames, regionale verschillen en mogelijke scenario’s als de spanningen opnieuw escaleren.
Voor bedrijven die internationaal actief zijn, afhankelijk zijn van energie of grondstoffen, of hun kredietrisico’s beter willen inschatten, biedt het rapport waardevolle context om vooruit te kijken.
________________________________
Zes vragen die aan bod komen in de Economic Outlook juli 2026
Staan we voor een nieuwe periode van stagflatie?
Als de prijsstijgingen binnen de perken blijven, zal de impact beperkt zijn. Dat is niet het geval als consumenten en bedrijven inflatiegevoeliger zijn. Als zij een stijgende inflatie verwachten, zullen centrale banken wellicht krachtigere renteverhogingen moeten doorvoeren om de geest weer in de fles te krijgen. Hoewel we al deze gevolgen van de energiecrisis zien uitwerken in de vorm van inflatie en een lagere economische activiteit, is het nog niet duidelijk wat de uiteindelijke impact op de wereldeconomie zal zijn. Die impact zal worden bepaald door hoelang het duurt voordat de handel via de Straat van Hormuz weer op gang komt.
Hoe zien de economische vooruitzichten eruit vanuit het perspectief van de Purchasing Managers’ Index?
Het wereldwijde PMI-beeld varieert per regio en vertoont zelfs een verschil tussen de verwerkende industrie en de dienstensector. Voor China wordt een robuuste groei aangegeven, maar de PMI is gedaald voor de VS en ligt aanzienlijk lager voor de EU. De kloof tussen de verwerkende industrie en de dienstensector is zelfs groter dan die op de markten: de verwerkende industrie laat in alle regio’s groei zien, terwijl de dienstensector hardnekkig onder de 100-benchmark voor uitgavengroei blijft.
Van welke aannames werd gebruikgemaakt bij de redactie van de Atradius Economic Outlook 2026
De economen van Atradius hebben de prognoses in de Economic Outlook gebaseerd op zes aannames. Deze hebben vooral betrekking op de openstelling van de Straat van Hormuz, de AI-boom, de handelsoorlog en beleidsreacties. Een cruciale vraag is hoelang het zal duren voordat het normale verkeer door de Straat van Hormuz weer op gang komt; het team van economen is ervan uitgegaan dat de Straat geleidelijk weer zal worden opengesteld. Zij verwachten een voorzichtige groei tegen de achtergrond van een gematigde inflatie en de AI-boom. Ook verwachten zij dat overheden een actieve rol zullen spelen bij het ondersteunen van individuele economieën en dat de huidige tariefniveaus gehandhaafd zullen blijven, wat een zekere mate van stabiliteit
Blijft de groei van de wereldhandel onder druk staan?
In één woord: ja. Hoewel misschien langzamer dan eerdere schattingen. Terwijl de AI-boom de groei wellicht blijft ondersteunen, zal de klap voor het BBP als gevolg van de energiecrisis een domino-effect hebben op de handel, via een verminderde vraag naar import. De verminderde koopkracht als gevolg van hogere energieprijzen drukt op de totale invoervolumes van energie-importeurs, simpelweg omdat er minder geld kan worden uitgegeven aan andere goederen als er meer geld naar hetzelfde volume aan energie-import gaat. Sinds begin 2025 zijn de effectieve tarieven meer dan verviervoudigd. Hoewel een totale handelsoorlog wellicht is uitgesteld, bevinden we ons vandaag in een veel protectionistischere wereld.
Wat mogen we verwachten met betrekking tot de economische groei in de geavanceerde economieën?
De geavanceerde economieën zullen in 2026 aan momentum inboeten, waarna de groei zich in 2027 licht zal herstellen. Wij voorspellen dat de reële bbp-groei in 2026 zal vertragen tot 1,5%, tegenover 1,9% vorig jaar, om vervolgens in 2027 weer aan te trekken tot 2,0%.
Alle markten hebben, in verschillende mate, te maken met de gevolgen van de energieschok als gevolg van de oorlog in Iran, het nog steeds restrictieve monetaire beleid, een zwakkere handelsgroei en verhoogde geopolitieke onzekerheid. Maar de groeivooruitzichten verschillen per economie.
Wat zijn de belangrijkste punten met betrekking tot de economische groei in opkomende economieën?
De vooruitzichten voor opkomende markteconomieën (EME’s) zijn gemiddeld sterker dan die voor geavanceerde economieën, maar blijven zwak in historisch opzicht. We verwachten een groei van 3,7% in de EME’s in 2026 en 4,2% in 2027. De oorlog in Iran beïnvloedt de EME’s via hogere grondstofprijzen, tweede-ronde-effecten op andere inflatiecomponenten en toegenomen risicoaversie op de financiële markten. Van de landen die in dit rapport worden besproken, zijn India en Zuid-Afrika het meest direct blootgesteld aan verstoringen van de handelsstromen via de Straat van Hormuz.

